N°2 – Henschel n° 29884 “Duvel”

Huidige toestand: niet rijvaardig

Locomotief Duvel werd in 1946 gebouwd in de fabrieken van Henschel & Sohn in Kassel, Duitsland. Henschel startte in 1810 als staalfabriek, waar met een grote diversiteit aan goederen geproduceerd werd, van kanonnen tot stalen bruggen. Bij de uitvinding van de stoomlocomotief en haar intrede in Duitsland, begon de firma in 1844 met de bouw van de eerste Henschel stoomlocomotieven. De firma slaat aan en ervaart veel succes, veel van hun locomotieven werden ook internationaal verkocht. Maar ook voor de Duitse staatsspoorwegen, Deutsche Reichsbahn, bouwden ze veel locomotieven. Aan hun catalogus werden met het voorbijgaan van de jaren ook auto’s, vrachtwagens, tanks en gevechtsvliegtuigen toegevoegd. Het moet dan ook geen verrassing zijn dat het bedrijf gedurende de 2 wereldoorlogen betrokken was bij de Duitse oorlogsmachine.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel leveranciers op basis van de etniciteit van de eigenaars onder de marktwaarde verkocht. Henschel kocht veel van die bedrijven toen op. Naarmate de oorlog vorderde, focuste de productie van Henschel meer en meer op oorlogsvoertuigen. De fabrieken kregen ook 6000 dwangarbeiders ter beschikking. In 1943 werd de fabriek zwaar getroffen samen met de rest van Kassel tijdens een bombardement van de geallieerden, 7000 tot 10 000 mensen kwamen om het leven in Kassel. In mei 1945 nam het Amerikaanse leger de site in beslag. Ondanks de bijna volledige vernietiging kon het leger toch de reparatie en productie van locomotieven terug opstarten. Gezien Henschel een grote wapenfabrikant voor het Duitse leger was, werden ze tot 1946 niet vertrouwd om kleinere industriële locomotieven voor particulieren te bouwen. 

Zo gebeurt het dan ook dat datzelfde jaar nog locomotief 29884 uit de fabriek zou rollen. Ze is van het ontwerp Henschel D600 met 4 gekoppelde assen (asindeling D) en met een vermogen van 600 pk, vandaar de naam. Het ontwerp was volledig nieuw van na de oorlog. Ondanks de moeilijke tijden waarin ze is ontstaan, was de locomotief nog zeer goed uitgerust met de nieuwste voorzieningen. Ze beschikte over een stoompomp om te kunnen remmen met perslucht, een elektriciteitsgenerator voor verlichting, zowel binnen als buiten de locomotief en een moderne cabine. Het ontwerp sloeg aan, echter was de markt voor dit soort locomotieven niet meer zo groot. Uiteindelijk werden er maar 53 locomotieven van dit soort gemaakt. Locomotief 29884 heeft een zeer gevarieerde carrière gekend.

In hetzelfde jaar dat ze gebouwd werd kon ze beginnen bij de Hersfelder Kreisbahn, hier is ze maar 8 jaar gebleven want in 1954 werd ze al doorverkocht naar Ilseder Hütte. Ook daar deed ze 8 jaar dienst vooraleer ze doorverkocht werd aan Zeche Herne, daar deed ze opnieuw 8 jaar en werd ze weer doorverkocht. Ze kwam bij Eschweiler Bergwerksverein (EBV), hier bleef ze 19 jaar, ze kreeg hier ook de naam Anna 2. In 1989 vertrok ze ook daar. In 1990 wist de vereniging BVS (Belgische Vrienden van de Stoomlocomotief, oude naam van Stoomtrein Dendermonde Puurs) haar te bemachtigen en begon ze aan een restauratie waardoor ze in 1993 kon rijden. De fondsen voor die aankoop en restauratie werden geworven uit een subsidie, de verkoop van locomotief Tubize 2069 aan VZW Tubize 2069 en een sponsorschap van Brouwerij Duvel Moortgat, de brouwerij ligt in de gemeente Puurs-Sint-Amands. Dat sponsorschap bepaalde ook de naam van de locomotief, toen ze in 1993 eindelijk reed, was dat onder de naam Duvel en in haar originele kleurstelling.

Op een vreemde manier was het echter in haar tweede leven bij de vereniging dat ze het kortst zou rijden, maar 4 jaar. In die vier jaar voerde ze het werk uit dat hiervoor door Cockerill 2643 gedaan werd. Duvel bood meer kracht waar de vereniging het wel kon gebruiken. Ook in die tijd mocht BVS nog tot in het station van Dendermonde rijden, waardoor Duvel met veel show voor het publiek kon verschijnen in een van de grotere Belgische stations. Na haar vier jaar was het wel echt gedaan. Er was schade aan de ketel, schade waarvan geweten was bij de aankoop van de locomotief en vooral schade die voor een reparatie meer zou kosten dan de locomotief waard was. Duvel werd aan de kant gezet en er werd geopteerd om terug met Cockerill 2643 te rijden. Tot vandaag is Duvel aan de kant blijven staan zonder de intentie om haar te restaureren, het is niet ons beste stuk in het wagenpark omdat het niet oud, niet uniek en niet Belgisch is. Er bestaan vandaag de dag nog 9 Henschel D600 locomotieven, waarvan er nog steeds een paar rijvaardig zijn zoals 29893 bij “Schluff” en 29892 bij Museums-Eisenbahn-Club Losheim. 

Fotogallerij