N°1 – Cockerill n° 2643

Huidige toestand: in restauratie

Ze is de eerste stoomlocomotief die onze vereniging in handen kreeg. Deze locomotief met een verticale ketel werd in 1907 gebouwd bij de roemrijke constructeur Société Anonyme John Cockerill te Seraing. In 1802 emigreerde de Brit John Cockerill naar het huidige België en richtte er later een industrieel imperium op. In 1835 begon het als eerste bedrijf in België met de fabricage van stoomlocomotieven. Na de bouw van 3300 stoomlocomotieven stopte de productie in 1950 (het bedrijf bouwt nog steeds diesellocomotieven).

Cokerill 2643 is één van de 942 stoomlocomotieven van het type met een verticale field ketel. Door de vorm van de ketel kregen deze locs de bijnaam bouteille (fles). Dit model had 2 grote voordelen tegenover de klassiek lokomotief. Ten eerste was de tijd totdat de locomotief op druk was maar 1 uur, tegenover 4 uur bij een gewone industrie lok. Daarnaast kon de afstand beperkt gehouden worden waardoor de locomotief scherpere bochten kon pakken. De locomotieven konden geleverd worden in verschillende maten en groottes, verdeeld over 6 types. Nummer 2643 was een type IV.

Onze Cockerill 2643 werd in 1907 geleverd aan de Meuneries et brasseries van Marchienne-au-Pont nabij Charleroi. Niet veel is geweten over haar carrière, maar ze werd waarschijnlijk ingezet om wagens te verplaatsen op het terrein van de brouwerij.  Later kwam ze terecht bij ABR (een bedrijf actief in het vervaardigen van rollend materieel voor de spoorwegen) in Petit-Enghien waar ze in 1971 uit dienst ging. Daarna ging ze naar de firma N.V. Sobemai (Delille) te Maldegem waar in 1981 werd begonnen aan de restauratie. In september 1983 was de machine weer rijvaardig. In 1984 werd de locomotief eigendom van SDP.  Tot 1985 werden er nog heel wat herstellingen en vooral schilderwerken aan uitgevoerd. Op 11 juli 1986 kwam de machine, inmiddels eigendom van de vereniging, op een dieplader naar Baasrode en op dezelfde dag werd de eerste proefrit gereden.

Op  20 september 1986 was het zo ver: Cockerill 2643 mocht de eerste trein slepen over de nieuwe museumlijn Dendermonde-Puurs ter gelegenheid van de Puurse kermismarkt! Doch vond de officiële opening van onze lijn pas plaats op 11 april 1987. Wederom had ze de eer om de inhuldiging trein te slepen, met deze keer de toenmalige minister van verkeerswezen Herman de Croo aan boord.  De machine bleef in dienst tot 1991. Het drijfwerk was toen aan herstellingen toe. Inmiddels was een nieuwe stoomlocomotief, Duvel, in aantocht en werd de Cockerill wat vergeten. In 1993 werd ze nog als tentoonstellingsobject gebruikt in Antwerpen. In het voorjaar van 1998 werd de Cockerill wat opgeknapt nadat Duvel buiten dienst ging. In het tussenseizoen 1998/1999 zijn er heel wat herstellingen uitgevoerd aan de Cockerill. Het drijfwerk werd gedemonteerd en gereviseerd. Ook zeer belangrijk was de vervanging van heel wat waterpijpen.  

In 2007 werd de honderdste verjaardag van de locomotief uitgebreid gevierd. 2 jaar later ging ze terug uit dienst wegens schade aan de wielen en ketel. Deze herstellingen waren in 2013 af en ze kon ze terug treinen slepen doorheen het Scheldeland. Door het ontbreken van een luchtpomp voor het aanmaken van perslucht voor de remmen van de rijtuigen werd de inzet voor reizigerstreinen onmogelijk. In 2017 ging ze dan weer uit dienst wegens slijtage aan de ketel.

Op dit moment is de locomotief in de beginfase van een restauratie, te beginnen met een grote ketelherstelling.

Fotogallerij